Küresel endeks sağlayıcısı MSCI, Türkiye'nin gelişmekte olan piyasa statüsünü kaybederek iki alt klasmana düşürülebileceği uyarısında bulundu. Bu uyarı, yurt içinde yaşanan fon krizi sonrası Türkiye'nin uluslararası arenada güven kaybettiği bir dönemde geldi.
MSCI tarafından yapılan açıklamada, Borsa İstanbul'daki hisselerde fonlar üzerinden gerçekleştirilen koordineli işlemler ve fiili dolaşımdaki hisse oranlarındaki şaibeler nedeniyle ciddi endişeler bulunduğu belirtildi. Bu durumun, hisse senetlerinin serbest dolaşım oranlarının hesaplanmasını olumsuz etkileyebileceği vurgulandı.
Kurum, Türkiye'nin Haziran 2027'ye kadar bu konularda yeterli ilerleme kaydedememesi halinde, 'gelişmekte olan piyasa' statüsünden 'sınır piyasa' veya 'bağımsız piyasa' statüsüne geçişinin değerlendirileceğini bildirdi. Bu gelişme, 6.6 milyon yatırımcısı bulunan Borsa İstanbul'da dün gün içinde yüzde 3'ü aşan düşüşlere neden oldu.
Ekonomistler Eleştirdi
Ekonomistler, geçen yıldan bu yana yapılan uyarılara rağmen fon krizinin önüne geçilememesini eleştirdi. Ekonomist Emre Şirin, halka arz edilen şirketlerde manipülasyonun sıradanlaştığını ve yabancı yatırımcının kaçırıldığını belirterek, MSCI'ın bu durumu işaret ettiğini ifade etti. Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre ise MSCI uyarılarını 'oldukça sert' olarak nitelendirerek, finans merkezi olma iddiasıyla harcanan milyarlarca dolara rağmen bu duruma gelinmesini eleştirdi. Cibre, manipülatörlere göz yuman denetleyici ve düzenleyici kurumların en sert cezaları alması gerektiğini savundu.
Statü Düşüşünün Etkileri
Ekonomist Deniz Eresen, statü düşüşünün Türkiye ekonomisine olası etkilerini değerlendirdi. Eresen, bu durumun uluslararası endeksleri takip eden fonların Türk hisselerinde satış yapmasına yol açabileceğini, bunun da Borsa İstanbul'daki değer kayıplarını hızlandırabileceğini, döviz üzerinde baskı oluşturabileceğini ve şirketlerin finansmana erişimini zorlaştırabileceğini belirtti. Eresen, Endonezya örneğini hatırlatarak, piyasalarda en büyük kaybın bazen hisse fiyatlarında değil, yatırımcının güveninde yaşandığını vurguladı.
Endonezya Örneği ve Piyasa Değer Kaybı
MSCI'ın Endonezya'yı 'gelişmekte olan piyasa'dan 'bağımsız piyasa' statüsüne indirmek için başlattığı istişareler, bu tür uyarıların piyasalarda yaratabileceği etkiyi gözler önüne serdi. Haberin ardından Endonezya borsası, 1998'deki Asya Finans Krizi'nden bu yana en büyük günlük düşüşünü yaşadı ve bu yıl içinde yüzde 40'lık kayıpla dünyanın en kötü performans gösteren borsası oldu.
Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi dün günü yüzde 2.89'luk düşüşle 11 bin 721 puandan kapattı. Dolar bazında 235 dolara inen endeks, Haziran 2025'ten bu yana en düşük seviyeyi gördü. Fon krizi nedeniyle son bir ayda yaklaşık 82 milyar dolarlık piyasa değeri kaybı yaşayan Borsa İstanbul'da şirketlerin toplam piyasa değeri 305 milyar dolara indi.
Hazine Bakanı Mehmet Şimşek'ten Açıklama
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, MSCI uyarısının ardından fon rehberi düzenlemesini hatırlatarak, fonların koordineli işlemleri dahil sermaye piyasası suçlarıyla mücadeleyi güçlendirecek yasal düzenlemelerin 2027 yılı başına kadar tamamlanmasının planlandığını bildirdi.
