Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Genel Müdürü Ahmet Güldal, Bloomberg HT'de katıldığı Tarım-Analiz programında 2026 yılı hububat alım fiyatları ve ödeme takvimine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Güldal, açıklanan fiyatların belirlenmesinde maliyet, piyasa gelişmeleri ve rekolte tahminleri gibi birçok parametrenin dikkate alındığını belirtti.
Maliyet hesaplamalarında enflasyonist ortamın girdilere etkisinin zamanında yansıtıldığını ifade eden Güldal, yurt içi ve yurt dışı piyasa gelişmelerinin yanı sıra verim ve rekolte tahminlerinin de göz önünde bulundurulduğunu söyledi. Maliyetin sadece geçen yılın fiyatına belirli bir yüzde eklenmesiyle belirlenmediğini vurguladı.
Güldal, Türkiye'de 400 kilogramın altında bir üretim bölgesinin beklenmediğini, hasat başlayan yerlerde kilogram başına 650-750 kilogram, hatta 800 kilograma kadar ürün teslim edildiğini gözlemlediklerini aktardı. Bu durumun maliyetlere olumlu katkı sağladığını belirtti. Üreticilerin maliyetindeki önemli unsurlardan biri olan sulama masraflarının, bu yılki yağışlar sayesinde minimize edildiğini ekledi. Ayrıca, Türkiye'nin son 4 yıldır uyguladığı %130 gümrük vergisi ile iç üreticiyi koruma kararlılığını sürdürdüğünü kaydetti.
Ödemelerin 45 gün içinde yapılacağı yönündeki bilginin, ödemenin tam 45 gün sonra yapılacağı anlamına gelmediğini açıklayan Ahmet Güldal, geçmiş yıllarda 30 gün içinde denildiğinde ödemelerin 21-24 gün içinde yapıldığını hatırlattı. 45 günün kesinlikle beklenmeyeceğini ve üreticilerin bu konuda endişe duymaması gerektiğini belirtti. Değerlendirmelere göre ödeme takviminin 3 ila 6 hafta arasında oluşacağını ve ödemelerin 3 hafta sonra başlayacağını öngördüklerini ifade etti.
TMO'nun 10-13 milyon ton civarında ürün almayı öngördüğünü ve bunun önemli bir finansal maliyeti olacağını dile getiren Güldal, üreticilere mahcup olmamak için 45 günlük sürenin ihtiyatlı bir şekilde konulduğunu, ancak Bakan talimatı doğrultusunda en kısa sürede ödeme yapmak için hazırlıkların sürdürüldüğünü söyledi.
Satış fiyatlarının da alış fiyatlarıyla birlikte açıklanmasının amacının, üreticiler ve sektörün önünü görebilmesini sağlamak olduğunu belirten Güldal, sonbahar döneminde piyasanın nasıl şekilleneceğine dair bir öngörü sunulduğunu kaydetti. Bu yıl hasat döneminde yaşanabilecek yoğunluk için hazırlıkların yapıldığını, 600'ün üzerinde alım noktası hazırlandığını ve 10 milyon ton lisanslı depo kapasitesinin yanı sıra TMO'nun kendi depoları ve kiralık depolarla toplamda 20 milyon tonun üzerinde bir depolama kapasitesi hazırlığı olduğunu bildirdi. Ürün gelene kadar alımın devam edeceğini ve üreticilerin depolama sıkıntısı endişesi yaşamaması gerektiğini vurguladı.
Tarım ve Orman Bakanlığı'nın iki yıldır uyguladığı yeni destekleme metoduna değinen Güldal, artık temel destek, planlı destek ve sertifikalı tohum desteği olduğunu, eski prim sisteminin planlı üretimden sonra kaldırıldığını aktardı. Yeni sistemde ÇKS'ye kayıtlı üreticilerin, ürettikleri her dekar başına 980 lira destek aldığını ekledi.
