Senegal Cumhurbaşkanı Bassirou Diomaye Faye, Başbakan Ousmane Sonko'yu görevden aldığını duyurdu. Bu karar, iki lider arasında aylardır süren gerilimlerin ardından geldi. 2024 Nisan ayında büyük bir halk desteğiyle iktidara gelen Faye ve Sonko arasındaki ilişki, son dönemde giderek daha karmaşık bir hal almıştı.
Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri O.S.B. tarafından ulusal televizyonda okunan açıklamada, Cumhurbaşkanı Faye'nin, Başbakan Ousmane Sonko'nun yanı sıra hükümetin diğer bakan ve devlet sekreterlerinin de görevine son verdiği belirtildi. Açıklamada, görevden alınan hükümet üyelerinin mevcut işleri yürütmekle görevlendirildiği ifade edildi.
Yeni bir başbakanın ne zaman atanacağına dair herhangi bir bilgi verilmedi. Bassirou Diomaye Faye'nin cumhurbaşkanı seçilmesinden bu yana, kendisiyle birlikte iktidara gelen eski müttefiki ve etkili Başbakan Ousmane Sonko arasındaki gerilimlerin tırmandığı gözlemleniyordu. Sonko'nun geniş etkisi, ikilinin iktidara gelmesinde önemli rol oynamıştı.
2012-2024 yılları arasında Cumhurbaşkanı Macky Sall'e karşı sert muhalefetiyle bilinen Ousmane Sonko, iftira suçundan aldığı ceza nedeniyle sivil haklarını kaybetmiş ve 2024 başkanlık seçimlerine katılamamıştı. Bu durum üzerine Sonko, yerine Bassirou Diomaye Faye'yi aday göstermişti.
Panafrikanist söylemleriyle dikkat çeken Ousmane Sonko, özellikle Senegal gençliği arasında büyük bir heyecan uyandırmıştı. Macky Sall yönetiminin kendisine ve üçüncü dönem adaylığına karşı çıkan protestoları şiddetle bastırmasının ardından, siyasi tansiyonun yüksek olduğu bir dönemde Sonko ve Faye, yasalarla serbest bırakılmıştı. İkili, seçim kampanyalarını Wolof dilinde "Diomaye Moy Sonko", yani "Diomaye Sonko'dur" sloganıyla yürütmüştü.
Sonko'nun görevden alınması haberinin ardından, yüzlerce destekçisi Cuma akşamı evine akın ederek kendisini selamladı. Daha önce, Ousmane Sonko, Parlamentoda yaptığı konuşmada Batı'nın "eşcinselliği dünyaya dayatma" çabalarını eleştirmişti. Bu açıklama, çoğunluğu Müslüman olan Batı Afrika ülkesinde eşcinsel ilişkilere yönelik cezaları ağırlaştıran bir yasanın kabul edilmesinden haftalar sonra gelmişti.
Son aylarda Cumhurbaşkanı ve Başbakan arasındaki gerilimler kamuoyuna yansımış ve uzlaşma ihtimali giderek azalmıştı. Ay başında Cumhurbaşkanı Faye, Başbakan'ın parti içindeki "aşırı kişiselleştirmesini" eleştirmişti. Faye, bir televizyon röportajında, "Başbakan olduğu sürece bana güveniyor demektir. Güvenim kalmadığında yeni bir başbakan olacak" şeklinde konuşmuştu.
Ousmane Sonko'nun partisi, Kasım 2024'teki genel seçimlerde ezici çoğunlukla Ulusal Meclis'te önemli bir üstünlük sağlamıştı. Bu durum, siyasi dengeleri etkileyen önemli bir gelişmeydi.
Ekonomik zorluklar da ülkenin gündeminde yer alıyor. Yeni hükümet, önceki yönetimden devraldığı yüksek borç yüküyle mücadele ediyor. Uluslararası Para Fonu'na (IMF) göre, Senegal'in borcu GSYİH'sının %132'sine ulaşarak, Sahra altı Afrika'nın en borçlu ikinci ülkesi konumuna gelmişti. 2024'te muhalefetin zaferiyle oluşan yeni hükümet, eski Cumhurbaşkanı Macky Sall yönetimini, bütçenin gerçek durumunu gizlemekle suçlamıştı.
