Sermaye Piyasası Kurulu'nun (SPK) 2 Temmuz 2024 tarihli açıklamasına göre, yurt dışında yerleşik bir kripto varlık hizmet sağlayıcısının Türkiye'de şube açması, Türkçe internet sitesi kurması veya Türkiye'deki kişi ve kurumlar aracılığıyla tanıtım ve pazarlama faaliyetleri yürütmesi, Türkiye'deki kullanıcılara yönelik faaliyet olarak kabul ediliyor.
LBank'ın tanıtım faaliyetlerinde sosyal medya hesapları ve kanalları üzerinden yapılan yönlendirmeler dikkat çekiyor. İncelenen paylaşımlarda, kullanıcıların referans bağlantıları aracılığıyla LBank platformuna yönlendirildiği görülüyor. Tanıtımlarda yüksek kaldıraçlı işlemler vurgulanırken, "KYC şartı yok" ve "yüzde 99 kazanacaksınız" gibi ifadeler kullanıldığı belirtiliyor. Bazı kampanyalarda ise 500 ila 2 bin 500 dolar arasında bonus vaatleri sunuluyor.
Referans sistemi, tanıtımların ticari boyutunu da ortaya koyuyor. Bir kullanıcının özel bir bağlantı veya referans kodu üzerinden platforma kaydolması durumunda, yönlendirmeyi yapan hesabın kullanıcının işlemlerinden komisyon elde edebildiği belirtiliyor. Bu durum, fenomenler aracılığıyla yapılan tanıtımların komisyona dayalı bir pazarlama ağına dönüştüğünü gösteriyor.
LBank Listelerde Yer Almıyor
SPK, kripto varlık hizmet sağlayıcılarına yönelik geçiş sürecinde iki ayrı liste yayımlıyor: faaliyet izni almak üzere başvuruda bulunanları gösteren "Faaliyette Bulunanlar Listesi" ve Türkiye'deki faaliyetini sonlandıracağını beyan edenleri gösteren "Tasfiye Beyanında Bulunanlar Listesi". SPK'nın güncellediği geçici listede 55 kuruluş bulunuyor. LBank ise bu listelerin hiçbirinde yer almıyor. Platform, faaliyet izni için başvuruda bulunanlar arasında olmadığı gibi, Türkiye'deki faaliyetini sonlandıracağına dair beyanda bulunanlar arasında da görünmüyor. LBank, SPK'nın Aralık 2024 tarihli haftalık bülteniyle erişim engeli kararı aldığı 108 internet sitesi arasında bulunuyor.
Kripto Fenomenler Lisanssız Borsalara Yönlendiriyor
İncelenen "Lordlar Kamarası" isimli kanalın 14 bin 611 abonesi bulunuyor. Kanalda LBank'a yönlendiren farklı bağlantılar ve kampanyalar paylaşılıyor. Bir gönderide "LBank %20 bonus için kampanya linki" ifadesiyle referans sistemine yönlendiren bir bağlantı veriliyor. Bağlantıda "FATIH" kodunun kullanıldığı görülürken, aynı paylaşımda "LBank ile ilgili tüm sorularınız için @fatih_lbank'a yazabilirsiniz" ifadesi yer alıyor. Bu hesabın, kanal içerisinde LBank ile ilgili soruların yönlendirildiği bir iletişim noktası olarak gösterilmesi dikkat çekiyor.
Kanalda yayımlanan bir başka gönderi, referans sisteminin işleyişini daha net ortaya koyuyor. Paylaşımda mevcut LBank kullanıcılarına, "Hali hazırda LBank üyeliğiniz varsa silin ve yenisini açın, sadece benim göndereceğim linkle kayıt olanlar anlatacağım fırsattan yararlanabilecek" çağrısı yapılıyor. Aynı gönderide "kripto tarihinin en kolay kazancına hazır olun" ifadesi kullanılarak kullanıcılardan kimlik doğrulamalarını tamamlamaları isteniyor. Mevcut LBank hesabının silinerek kanal tarafından paylaşılan bağlantı üzerinden yeni bir hesap açılmasının istenmesi, yeni hesabın kanalın referans bağlantısıyla ilişkilendirilmesini sağlıyor.
Fırat Kurtoğlu Bağlantısı
"Lordlar Kamarası" isimli kanalının, sosyal medyada "Lord of Crypto" adıyla bilinen Fırat Kurtoğlu ile bağlantılı olduğu belirtiliyor. Kurtoğlu'nun geçmişte para karşılığında Ay, Mars ve Venüs'ten "arsa", İngiltere'den ise "lady" ve "lord" unvanları sattığı biliniyor. Kurtoğlu'nun günümüzde kripto para piyasalarına ilişkin yatırım içerikleri paylaştığı ve takipçilerini çeşitli platformlara yönlendirdiği görülüyor.
Yaptırımlar
Türkiye'de izinsiz kripto varlık hizmet sağlayıcılığı artık idari bir kusur değil, suç teşkil ediyor. 7518 sayılı Kanun'la Sermaye Piyasası Kanunu'na eklenen 109/A maddesi uyarınca, izin almaksızın faaliyet yürüttüğü tespit edilen gerçek kişiler ve tüzel kişilerin yetkilileri hakkında üç yıldan beş yıla kadar hapis ve beş bin ila on bin güne kadar adli para cezası öngörülüyor.
