Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) Öğretim Üyesi ve Dijital Bağımlılıkla Mücadele Derneği Başkanı Prof. Dr. Tuncay Dilci, 1057 kişiyle gerçekleştirdiği 'dijitanaliz' araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Araştırma, dijital cihazların aile içi iletişim üzerindeki olumsuz etkilerini gözler önüne serdi.
Prof. Dr. Dilci'nin kendi geliştirdiği araştırma yöntemine göre, aile bireylerinin bir aradayken telefonla ilgilenmesi, göz temasından kaçınması, dinleme esnasında başka ekranlara yönelmesi ve aile sohbetlerine yeterince katılmaması gibi davranışlar yaygınlık gösteriyor. 'Phubbing' olarak adlandırılan bu durum, akıllı telefon kullanımı nedeniyle karşıdaki kişiyi görmezden gelme ve iletişimden dışlama anlamına geliyor.
Araştırma sonuçlarına göre, aileler devamlı bir iletişim kesikliği yaşıyor. Prof. Dr. Dilci, bu durumun bir lüks haline geldiğini belirterek, aile içi iletişim sırasında dikkat erişiminin kısıtlanmasının iletişim sorunlarına, tatminsiz ilişkilere ve doyumsuz davranış kodlarının oluşmasına yol açtığını ifade etti. 1050 kişi üzerinde yapılan çalışmalarda, aile bireylerinin hem sosyal izolasyon geliştirdiği hem de dış dünyaya karşı bir kapalılık sergilediği gözlemlendi. Dijital dünyanın çevresel eylemlere karşı duyarsızlaşmaya neden olduğu belirtildi.
Aile içi dikkatin bölünmesinden kaynaklanan sorunların başında, tatminsiz ilişkilerin getirdiği aile içi çatışmalar, bölünmeler ve boşanmalara varabilen iletişim kazaları geliyor. Birbirini anlayamamanın getirdiği sürekli dopamin endeksli dijital ekran temas süresinin artmasıyla aile içi iletişim zedeleniyor. Katılımcıların yüzde 37,8'inde yüksek düzeyde sosyal izolasyon ve dijital odaklanma, yüzde 54'ünde ise orta düzeyde temas göstergeleri belirlendi. Kadın katılımcıların yüzde 41,3'ünde, erkek katılımcıların ise yüzde 34,2'sinde iletişim sırasında dijital cihaza yönelme veya iletişimin ekranla bölünmesi tespit edildi. Bu bulgular, aynı evde yaşayan aile bireylerinin gerçek bir iletişim temelinde anlaşamadıklarını net bir şekilde gösteriyor. İletişimsizlik oranının yüzde 40'lara yaklaşması, toplumun bekası ve aile birlikteliği adına ciddi bir gelecek sorunu olarak değerlendiriliyor.
Nitelikli dinlemenin sabote edilmesiyle ortaya çıkan bu olumsuzluğun giderilmesi için önerilerde bulunan Prof. Dr. Dilci, ailelerin 'telefonsuz yemek' toplantıları düzenlemesi gerektiğini vurguladı. Telefonu bırakarak karşıdaki kişiyi yüz yüze, göz göze, yakın temasla dinlemenin önemine değinen Dilci, geri bildirimlerin bu doğrultuda verilmesi gerektiğini belirtti. Ailelerin doğru rol model olması gerektiğini söyleyen Dilci, çocukların ve eşlerin iletişim kurmak istediği anda dijital cihazın bırakılarak, gerçek anlamda yüz dönülerek, göz teması sağlanarak dinleme eyleminin gerçekleştirilmesi gerektiğini ifade etti.
