Hollanda merkezli Hondius yolcu gemisinde tespit edilen Hantavirüs vakaları, halk arasında endişeye neden oldu. Gemideki 8 vakadan 6'sının kesinleştiği ve 3 kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Virüsün vücut sıvılarında tespit edilmesi, salgın endişelerini artırdı.
Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Ali Vefa Öztürk, Hantavirüs'ün kemirgenler aracılığıyla bulaşan ve ciddi solunum yolu sorunlarına yol açabilen bir enfeksiyon etkeni olduğunu belirtti. Hastalığın ortaya çıkışında çevresel temas ve yaşam koşullarının önemli rol oynadığını vurguladı. Gemi gibi kontrollü alanlarda beklenmeyen bulaşların yaşanmasının temel nedeninin, kemirgen kontrolünün yetersizliği olduğunu ifade etti. Toplu yaşam alanlarında düzenli ve etkin kemirgen kontrolünün zorunlu olduğunu söyledi.
Hantavirüs kaynaklı enfeksiyonların hızlı yayılmasının beklenmediğini çünkü insandan insana bulaşma oranının oldukça düşük olduğunu belirten Dr. Öztürk, temel bulaş yolunun kemirgenler, özellikle fareler olduğunu açıkladı. Bu nedenle hastalığın yayılım dinamiğinin, Covid-19 gibi solunum yoluyla hızla yayılan enfeksiyonlardan farklı olduğunu dile getirdi. Ancak, şehirlerde fare popülasyonunun artması ve gerekli kontrollerin yetersiz kalması durumunda salgın riskinin ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu. Günümüzde kemirgen ve yabani hayvan kontrolünün daha etkin yapılabildiğini, düzenli denetim ve koruyucu önlemlerin sürdürülmesi halinde Hantavirüs'ün Covid benzeri bir pandemi oluşturma ihtimalinin düşük olduğunu sözlerine ekledi.
Uluslararası limanlardaki sağlık taramalarının genel olarak yeterli düzeyde olduğunu ancak yeni virüslerin ortaya çıkması ve seyahat sıklığının artmasının, bulaşıcı hastalıkların farklı ülkelere yayılmasını kolaylaştırdığını belirtti. Hızlı ve yoğun seyahat imkanının, virüs ve bakterilerin ülkeler arasında taşınma riskini artırdığına dikkat çekerek, seyahat öncesinde bazı sağlık kontrollerinin faydalı olabileceğini ifade etti.
Hastalığın belirtilerinin grip ve zatürreye benzediğini, ateş, halsizlik, kas ve sırt ağrısıyla başladığını ve kısa sürede kalp ve akciğer fonksiyonlarını bozabilen Hanta Kardiyopulmoner Sendromu'na dönüşebildiğini aktardı. İnsandan insana bulaşma ihtimalinin düşük olduğunu, temel etkenin kapalı bir ortamda fare varlığı olduğunu ve virüslerin toz ve hava partiküllerine karışabildiğini söyledi. Mevcut verilerin doğrudan insandan insana bulaşın sınırlı olduğunu gösterdiğini, ancak gelecekte insandan insana bulaşma kapasitesi daha yüksek varyantlar ortaya çıkarsa bulaş oranlarında artış görülebileceğini belirtti.
Virüslere karşı spesifik ilaçların sayısının sınırlı olduğunu ve birçok viral enfeksiyonda olduğu gibi destek tedavileri uygulandığını, amacın virüsün oluşturduğu hasarı ve solunum yetmezliği gibi ciddi tabloları kontrol altına almak olduğunu açıkladı. Bu nedenle bazı viral enfeksiyonlarda yaşam kaybı oranlarının daha yüksek olabildiğini, bakteriyel enfeksiyonlarda antibiyotiklerle etkenin doğrudan hedef alınabildiği virüslerde ise bunun mümkün olmadığını ifade etti.
Temel korunma yöntemlerinin başında hijyen önlemlerinin geldiğini vurgulayan Dr. Öztürk, virüs taşıma ihtimali olan tozla temasın engellenmesinin önemini belirtti. Riskli ortamlarda çıplak elle temas edilmemesi ve eldiven kullanılması gerektiğini, solunum yoluyla bulaş riski nedeniyle maske kullanımının da önemli olduğunu söyledi. Yüksek riskli alanlarda N95 benzeri daha yüksek koruyuculuk sağlayan maskelerin tercih edilmesi gerektiğini ekledi.
