Son 10 yılda İngiltere ve Amerika Birleşik Devletleri'nde çiğ sütün faydalarına yönelik internet aramalarında belirgin bir artış gözlemlendi. Sosyal medyada da çiğ sütle ilgili paylaşımlar ve içerikler yaygınlaşırken, bazı tanınmış kişiler bu ürünün faydalarını dile getiriyor. Çiğ süt, herhangi bir ısıl işlemden geçirilmemiş, doğrudan hayvanlardan elde edilen süt olarak tanımlanıyor.
Çiğ sütün pastörize sütten daha sağlıklı olup olmadığına dair tartışmalar devam ediyor. Sütün protein, kalsiyum, vitamin ve mineral açısından zengin olduğu biliniyor. Bazı kesimler, pastörizasyon işleminin ısıya duyarlı vitaminlerin miktarını azaltabileceği endişesini taşıyor. Ancak Kanada'da yapılan bir araştırma, pastörizasyonun besin değerine etkisinin minimal olduğunu ve ısıya duyarlı vitaminlerin sütteki oranının zaten düşük olduğunu ortaya koydu. Pastörizasyon işlemi, hem faydalı olabilecek bakterileri hem de gıda zehirlenmesine yol açabilecek zararlı mikroorganizmaları yok ediyor.
Yakın zamanda yapılan küçük ölçekli bir gözlemsel çalışma, çiğ süt ve süt ürünleri tüketen kişilerde bağırsak mikrobiyomu bileşiminde ve genel sağlık durumlarında farklılıklar olduğunu gösterdi. Ancak bu çalışma, çiğ sütün doğrudan bir fayda sağladığını kanıtlamadığı gibi, neden-sonuç ilişkisi de kuramıyor. Ayrıca, zararlı bakterilerden kaynaklanan enfeksiyon riskleri devam ediyor.
Bazı gözlemsel çalışmalar, tarım topluluklarındaki çocuklarda çiğ süt tüketimi ile astım ve alerji oranlarının daha düşük olması arasında bir ilişki buldu. Ancak bu çalışmalar, bu durumun tek nedeninin çiğ süt tüketimi olduğunu kesin olarak belirleyemiyor; yaşam tarzı ve çevresel faktörlerin de rol oynayabileceği belirtiliyor. Araştırmacılar, enfeksiyon riski nedeniyle çiğ süt tüketilmemesi konusunda uyarıyor.
İngiltere Gıda Standartları Kurumu (FSA), çiğ sütü yüksek riskli gıda ürünü olarak sınıflandırıyor ve gıda zehirlenmesine neden olabilecek zararlı bakteriler içerebileceği uyarısında bulunuyor. Özellikle bebekler, küçük çocuklar, yaşlılar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olanların çiğ sütten uzak durması gerektiği belirtiliyor. Gıda mikrobiyolojisi alanında kıdemli öğretim üyesi Dr. Jorge Gutierrez-Merino, çiğ sütün ölümcül enfeksiyonlara yol açabilecek patojenik mikroplar barındırabileceğini vurguluyor.
Türkiye'de ise durumun farklı boyutları ele alınıyor. ODTÜ Gıda Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Hami Alpas, risk grupları dışındaki bireyler için, bakanlık denetiminde, soğuk zinciri korunmuş ve yasal zeminde sunulan çiğ sütün tüketiminde sorun olmadığını belirtiyor. Ancak Alpas, Türkiye'deki asıl sorunun çiğ sütün kendisi değil, açıkta satılan çiğ süt olduğunu vurguluyor. Sokak sütü gibi açıkta satılan ürünlerin gıda bilimi açısından kabul edilemez olduğunu ifade ediyor.
