ABD ve İran İslam Cumhuriyeti arasında varılan tarihi mutabakatın detayları, üst düzey bir ABD'li yetkili tarafından düzenlenen telekonferans aracılığıyla kamuoyuna duyuruldu. Toplam 14 maddeden oluşan metin, Ortadoğu jeopolitiğinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak nitelendirildi.
Yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın yeniden güvenli geçişlere açılacağı ve İran'ın nükleer stoklarının imha sürecinin başlatılacağı belirtildi. Ayrıca, İran'ın uluslararası sistemde dondurulan 300 milyar dolarlık fonlarının serbest bırakılmasına yönelik müzakerelerin derhal başlatılacağı ifade edildi.
Mutabakatın Temel Maddeleri ve Askeri Taahhütler
Paylaşılan metne göre, taraflar Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerdeki askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sonlandırılmasını taahhüt etmektedir. ABD ve İran, birbirlerinin egemenlik haklarına saygı duyacaklarını ve iç işlerine müdahale etmeyeceklerini beyan etmişlerdir. Nihai anlaşmanın en geç 60 gün içerisinde sonuçlandırılması hedeflenmektedir.
Deniz Ablukası ve Ekonomik Kalkınma Planı
Mutabakat kapsamında, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını 30 gün içinde tamamen kaldırması kararlaştırıldı. Ekonomik iyileşme için ABD ve bölgesel ortakların, İran'ın yeniden inşası amacıyla en az 300 milyar dolar tutarında bir kalkınma planı hazırlaması öngörülmektedir. Bu süreçte gerekli tüm finansal lisans ve izinlerin ABD tarafından sağlanacağı kaydedildi.
Nükleer Program ve Yaptırımların Kaldırılması
İran, nükleer silah geliştirme niyetinde olmadığını bir kez daha teyit etmiştir. UAEA gözetiminde gerçekleştirilecek süreçle, zenginleştirilmiş malzemelerin imhası planlanmaktadır. Buna paralel olarak, Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları ve tek taraflı ABD yaptırımlarının, mutabık kalınan takvim doğrultusunda kaldırılması hedeflenmektedir.
