30 Ekim 1918'de Mondros Mütarekesi'nin imzalanmasıyla Osmanlı İmparatorluğu'nun Birinci Dünya Savaşı'ndaki yenilgisi tescillendi. Savaşın baş sorumlularından Enver Paşa, Talat Paşa ve Cemal Paşa, İstanbul'dan kaçtı. 13 Kasım 1918'de, işgal donanmasına ait savaş gemileri İstanbul'a demir attı.
Yıldırım Orduları Grubu'nun lağvedilmesinin ardından Mustafa Kemal Paşa, Filistin-Suriye cephesinden döndü. İşgal donanmasının İstanbul Boğazı'na demir attığı sıralarda, Mustafa Kemal Paşa Haydarpaşa Garı'ndan Galata'ya geçerken, 'Hata ettim, İstanbul'a gelmemeli idim. Ne yapıp Anadolu'ya dönmenin çaresine bakmalı, geldikleri gibi giderler' sözlerini sarf etti.
Mustafa Kemal Paşa, 1918 sonları ve 1919 başlarında İstanbul'da temaslarda bulunarak kurtuluş mücadelesinin alt yapısını gizlilikle hazırladı. İngiliz generallerinin baskılarına rağmen İstanbul Hükümeti'nin Mustafa Kemal Paşa'yı Nusaybin'deki ordu başına atama talebini reddetmesi üzerine, görevsiz ve ödeneksiz bırakıldı.
1919 baharında yürüttüğü temaslar sonucunda geniş yetkilere sahip 9. Ordu Müfettişliği'ne atanan Mustafa Kemal Paşa, Anadolu'ya geçme imkanı buldu. 14 Mayıs 1919'da Sadrazam Damat Ferit Paşa ile yaptığı yemekte, Cevat Paşa ile birlikte ayrılırken, 'Bir şey mi yapacaksın Kemal?' sorusuna 'Evet Paşam, bir şey yapacağım' yanıtını verdi. Cevat Paşa'nın 'Allah muvaffak etsin' dileğine ise 'Mutlaka muvaffak olacağız' karşılığını verdi.
Yunan birlikleri, 15 Mayıs 1919'da İzmir'e çıktı. Bu işgal, Anadolu'dan Türk varlığının sökülmesi planının bir işaretiydi. Hasan Tahsin, işgale ilk kurşunu sıkarak direnişin sembolü oldu.
Mustafa Kemal Paşa ve maiyeti, 16 Mayıs 1919'da İstanbul'dan Samsun'a hareket etti. 19 Mayıs 1919 sabahı Samsun'a varan Mustafa Kemal Paşa, milli mücadeleyi örgütlemeye başladı. 27 Aralık 1920'de Ankara'ya gelen Mustafa Kemal Paşa, karargahını Ziraat Mektebi'ne kurdu. 23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi toplandı.
Yunan ordusuyla yaşanan mücadeleler sonucunda, 30 Ağustos 1922'de Başkomutan Meydan Muharebesi kazanıldı ve Yunan ordusu Anadolu'yu terk etmek zorunda kaldı. İşgal, 2 Ekim 1923'te imzalanan belgeyle resmen sona erdi. İşgal güçleri, Türk askerini selamlayarak bölgeden ayrıldı.
