İngiliz Parlamentosu'nun kültür ve medya komitesi, BBC'nin özellikle yurt dışı yapımlara yüksek meblağlar ödememesi gerektiği yönünde bir rapor yayımladı. Milletvekilleri, BBC'nin telif hakları için "fazla ödeme" yapmaması gerektiğini belirterek, Suits ve Schitt's Creek gibi popüler dizilerin haklarının alımında daha akıllıca davranılması gerektiğini vurguladı.
BBC, kendi yapımlarının yanı sıra uluslararası hit yapımları da TV kanalları ve iPlayer streaming platformu için satın alıyor. Ancak milletvekilleri, BBC'nin programlama rekabetinde daha bilinçli harcama yapabileceğini ifade etti. Rapor, BBC'nin topluma "ölçülemez faydalar" sağladığını kabul etmekle birlikte, TV lisans ücreti sisteminde reform yapılmazsa kurumun "yönetilen bir düşüş" kaderiyle karşı karşıya kalabileceği uyarısında bulundu.
Komite başkanı Dame Caroline Dinenage, raporun BBC için "kritik bir dönüm noktasında" yayımlandığını belirtti. Dinenage, BBC'nin değişen medya alışkanlıkları, azalan gelirler ve hükümetle olan finansman görüşmeleriyle boğuştuğunu ifade etti. Hükümetin, BBC'nin evrensel ve sürdürülebilir bir fon kaynağına sahip olmasını sağlaması gerektiğini ekledi.
Milletvekilleri, BBC'nin varlıklarını daha iyi değerlendirmesi ve lisans sahipleri için akılcı davranması gerektiğini savunarak, Suits, Schitt's Creek ve Scooby Doo gibi yurt dışı yapımlar için ticari rakiplerle rekabet ederek "fahiş fiyatlar" ödemekten kaçınması gerektiğini belirtti. Bu programların telif haklarının, diğer ağlar veya streaming servisleriyle olan sözleşmelerinin sona ermesinin ardından BBC tarafından alındığı kaydedildi.
Komite, "kısıtlı kaynaklar zamanında, BBC'nin yurt dışı içerikler için, özellikle de ticari İngiliz yayıncılarla rekabet ederken aşırı ödeme yapmaması gerektiğini" ifade etti. Milletvekilleri ayrıca bu durumun lisans ücreti ödeyenler için "paranın karşılığını vermediğine" inanmadıklarını ekledi.
BBC ise harcamalarının %5'inden azını program satın almaya ayırdığını, bunun diğer yayıncılara göre daha düşük bir oran olduğunu ve bu programların izleyicilere yüksek kaliteli içerik sunmada maliyet etkin bir yol olduğunu belirtti. Ayrıca bu programların, yerli yapımların keşfedilmesine zemin hazırladığını savundu.
Raporun yayımlanması, hükümetin 2028'den itibaren yayıncının nasıl yönetileceğini, düzenleneceğini ve finanse edileceğini belirleyecek olan yeni BBC Kraliyet Tüzüğü için seçeneklerini değerlendirdiği bir döneme denk geliyor. Dame Caroline, BBC'nin eleştirilse de yaratıcı ekonomiyi desteklediğini, medya egemenliği yoluyla demokrasiyi güçlendirdiğini ve toplumu bir araya getiren dünya standartlarında eğlence sunduğunu söyledi.
Lisans Ücreti "Amacına Uygun Değil"
Komite, BBC için "önemli zorluklar" olduğunu belirterek, mevcut TV lisans ücretinin "eski ve amacına uygun olmadığını" konusunda uyardı. Şu anda bireylerin yaklaşık %94'ü her ay BBC'yi kullanırken, hanelerin yalnızca %80'inin TV lisansı ödediği belirtildi. Komite, lisans ücretinin canlı TV tüketimine veya televizyon seti gibi belirli bir cihaza bağlı olmaktan çıkarılması gerektiğini önerdi. Bu durumun, tabanın genişletilmesi bireysel maliyette bir düşüşle eşleştirilirse lisans ücreti ödeyenler için daha kolay kabul edileceği ifade edildi.
BBC'nin genel müdürü Matt Brittin daha önce mevcut lisans ücreti modelini "çökmüş bir bataklık" ve "dünün modeli" olarak tanımlamış ve daha fazla kişi ödeme yaparsa fiyatın düşebileceğini belirtmişti.
Komite ayrıca BBC'nin şunları araştırmasını önerdi: Gelirini ve küresel izleyici kitlesini artırmak için uluslararası bir TV lisansı sunma fırsatını değerlendirmek. Programlarının çoğunun haklarına sahip bağımsız yapım şirketleriyle, daha fazla programın iPlayer'da kalmasını sağlamak için işbirliği yapmak. Yeni medyanın potansiyelini kullanabilecek ve yaratıcı ekonomiyi destekleyecek tesislerle mevcut binalarını geliştirmek.
Komite, hükümete şu önerilerde bulundu: Akıllı TV'ler için uzaktan kumandalarda bir BBC düğmesi bulundurarak yasama yoluyla kurumu desteklemek. BBC ve diğer İngiliz kamu hizmeti yayıncıları tarafından yapılan içeriğe belirli bir düzeyde önem verilmesi için YouTube ile işbirliği yapmak. BBC Dünya Servisi için tam finansmanı geri almak, bunu "Birleşik Krallık'ın bir numaralı yumuşak güç varlığı" olarak nitelendirmek.
Komite, Channel 4 gibi diğer kamu hizmeti yayıncılarının programlarının BBC iPlayer'da sunulmasına yönelik desteği yineledi. Geçtiğimiz günlerde Channel 4 CEO'su Priya Dogra, ağının içeriğinin iPlayer'da barındırılmasına açık olduğunu belirtmişti.
Rapor ayrıca yönetişimi iyileştirmek ve kamu güvenini korumak için BBC yönetim kuruluna siyasi atamaların sona erdirilmesi çağrısında bulundu. Komite, BBC'ye inovasyon ve teknoloji, ayrıca yanlış ve dezenformasyonla mücadeleyle ilgili yeni kamu amaçları verilmesini tavsiye etti.
