Sosyal medya devi Meta, ABD'de açılan davalar sonucunda tarihi bir uzlaşmaya vardı. Şirket, ilk etapta yaklaşık 12 milyar dolar ödeyecek. Bu meblağ, davaya katılan eyaletlere önümüzdeki 10 yıl boyunca dağıtılacak. Anlaşma kapsamında, TikTok ve YouTube gibi platformların da benzer güvenlik önlemleri ve mali yükümlülükleri kabul etmesi durumunda Meta'nın ödemesi 17.1 milyar dolara yükselebilecek. Teksas eyaleti ile yapılan yaklaşık 1 milyar dolarlık ayrı bir anlaşma da bu toplam içine dahil edildiğinde, Meta'nın toplam yükümlülüğü 18 milyar doları aşıyor. Şirket, bu anlaşmayı kabul ederken herhangi bir hukuki kusur veya yanlış davranışta bulunduğunu reddetti.
Kabul Edilen Yeni Düzenlemeler Neler?
Mahkeme onayı beklenen anlaşmaya göre Meta, genç kullanıcıların deneyimini önemli ölçüde değiştirecek adımlar atacak. Buna göre, genç kullanıcılar için günlük kullanım süresi 2 saat ile sınırlandırılacak. Ayrıca, gece saatlerinde (00.00-06.00) kullanım kısıtlamaları uygulanacak. Bildirimler gece (22.00-07.00) otomatik olarak sessize alınacak. Okul saatleri olan 08.00-15.00 arasında ise bildirimlerin büyük bir bölümü kapatılacak. Sonsuz kaydırma (infinite scroll) deneyimi kesintiye uğratılacak. Yaş doğrulama sistemleri güçlendirilecek ve ebeveyn kontrol araçları genişletilecek. Gençler için beğeni sayılarının görünürlüğü azaltılacak ve algoritma dışı (kronolojik) bir akış seçeneği sunulacak.
Uzlaşma Sadece ABD'yi Kapsıyor
Bu uzlaşma, ABD eyaletleri tarafından açılan davaların bir sonucu olduğu için ulusal düzeyde değişiklikler olarak tanımlanıyor ve diğer ülkeleri kapsamıyor. Meta, bu anlaşmayı sektör için doğru bir adım olarak nitelendiriyor ve TikTok, YouTube ile Snapchat'in de benzer kuralları benimsemesini bekliyor. Uzmanlar, Meta'nın hiçbir sorumluluk kabul etmediği göz önüne alındığında, şirketin aynı kuralları başka ülkelere uygulama konusunda isteksiz olacağını savunuyor. Ancak Avrupa Birliği (AB) zaten bağımlılık yaratan özellikleri nedeniyle Meta üzerinde incelemeler yürütüyor.
Uluslararası Tepkiler ve Türkiye'nin Durumu
Meta'nın uzlaşmasındaki güvenlik önlemlerinin yalnızca ABD ile sınırlı tutulacağı açıklaması, küresel düzeyde tepkilere neden oldu. Avustralya İletişim Bakanı Anika Wells, bu durumun şirketlerin gençleri koruyabileceğini ancak bunu kasıtlı olarak tercih etmediklerini gösterdiğini belirtti. AB Komisyonu, platformlardaki denetimlerin sıkılaşacağı sinyalini verdi. İngiltere Çalışma ve Emeklilik Bakanı Pat McFadden, ABD'deki çocukların buradaki çocuklardan daha yüksek düzeyde korunmasını kabul edemeyeceklerini ifade etti. Güney Kore Medya Denetleme Kurulu da Meta'dan taahhüt ettiği önlemleri küresel olarak uygulamasını talep etti.
Türkiye'de ise eylül ayından itibaren sanal medya platformlarının 15 yaş altına erişim yasağı ve 16-18 yaş arası gençlere yönelik oyun kısıtlaması getiren yasa yürürlüğe girecek. TBMM Dijital Mecralar Komisyonu Başkanı Nazım Elmas, Meta'nın dava sürecini yakından takip ettiklerini belirtti. Elmas, Türkiye'de benzer bir beklenti veya sorun olup olmadığını araştırmak üzere çalışma arkadaşlarına talimat verdiğini söyledi. BTK ve CİMER'e yapılan şikayetlerin incelendiğini belirten Elmas, Türkiye'de de ABD'deki gibi bir beklenti olması halinde gerekli güncellemelerin yapılacağını ve hazırlanan yasada ailelere tazminat davası açma hakkı doğduğunu ekledi.
