Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, ülkenin ilk nükleer santrali olan Balkaş Nükleer Santrali'nin inşaatına 2027 yılında başlanmasının mümkün olduğunu belirtti.
Tokayev, ulusa sesleniş konuşmasında Kazakistan'ın ekonomik durumu hakkında bilgi verdi. Uluslararası Para Fonu (IMF) tahminlerine göre, bu yıl Kazakistan'ın gayri safi yurtiçi hasılasının (GSYH) yaklaşık 400 milyar dolar olması ve kişi başına düşen GSYH'nin 19 bin doları aşması bekleniyor. Bu verilerle Kazakistan'ın ekonomisinin büyüklüğü açısından dünyada 47. sıraya yükseleceği ifade edildi.
Ülkede imalat sanayisinin de geliştiğini vurgulayan Tokayev, bu sektörün GSYH içindeki payının yüzde 14'ü aştığını ve bunun ulusal ekonomiyi çeşitlendirme çabalarının bir sonucu olduğunu söyledi. Ayrıca, altın ve döviz rezervleri ile Ulusal Fon varlıklarının toplam hacminin 130 milyar doları geçtiğini aktardı.
Elektrik Üretimi Yetersiz Kalıyor
Kazakistan'ın mevcut elektrik üretiminin, gelişen sanayisi, inşaat sektörü ve tarım sektörü göz önüne alındığında yetersiz olduğunu belirten Tokayev, ekonominin dijitalleşmesi ve yapay zekanın entegrasyonu hedeflerini hatırlattı. 2029 yılına kadar enerji fazlasına ulaşılması gerektiğini vurgulayan Tokayev, yeni elektrik santrallerinin inşası ve mevcut tesislerin yenilenmesi gerektiğini ifade etti.
Nükleer Enerji Stratejik Öneme Sahip
Nükleer enerji üretiminin Kazakistan için taşıdığı stratejik öneme değinen Tokayev, referandum sonrası nükleer santral inşa etme kararının doğru olduğunu söyledi. Gelecekteki uranyum ihtiyacını karşılamak üzere devlet stratejik uranyum rezervi oluşturma önerisinin değerlendirilmesi gerektiğini belirtti. Yabancı ortakların yüksek teknoloji endüstrilerinin kurulmasına dahil edilmesi, nükleer enerji alanında uzmanlık transferi ve Kazak uzmanların eğitimi gibi konuların önemine de dikkat çekti. Tokayev, Rus ve Çinli şirketlerden teklifler aldıklarını ve bu müzakerelerde Kazakistan'ın ulusal çıkarlarının gözetilmesi gerektiğini ifade etti.
Balkaş Nükleer Santrali'nin inşaatına gelecek yıl başlanmasının mümkün ve gerekli olduğuna inandığını dile getiren Tokayev, Moyınkum Nükleer Santrali için de en kısa sürede kapsamlı bir işbirliği anlaşması imzalanması gerektiğini sözlerine ekledi.
Santral Planları
Kazakistan'ın farklı bölgelerde nükleer santraller inşa etme planları bulunuyor. Rusya'dan Rosatom şirketi, Balkaş Nükleer Santrali'ni inşa edecek. İki adet VVER-1200 reaktör ünitesinin inşası için 2025 yılında bir yol haritası imzalanmıştı. İnşaatın yaklaşık 11 yıl sürmesi ve 2035-2036 yıllarında tamamlanması öngörülüyor. Moynkum Nükleer Santrali'nin de Balkaş Gölü üzerinde inşa edilmesi planlanıyor ve Çinli CNPC'nin bu projede öncelikli ortak olarak değerlendirildiği belirtildi.
