İran lideri Ali Khamenei'nin vefatı sonrası düzenlenen cenaze törenleri sürerken, stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı üzerindeki diplomatik ve askeri gerilim tırmanıyor. Bölgedeki deniz trafiğinin kontrolü, küresel ekonomi ve İran'ın stratejik mirası açısından kritik bir eşik olarak görülüyor.
Son 48 saat içerisinde, İslam Devrimi Muhafızları Ordusu (IRGC) tarafından boğaz üzerindeki denetimlerin sıkılaştırıldığı gözlemlendi. Geçtiğimiz hafta, gemilerin bir kısmı ABD destekli Umman kıyılarına yakın güney rotasını kullanmaya başlamıştı. Ancak cumartesi günü, IRGC tarafından yapılan doğrudan uyarıların ardından en az 8 geminin rotasını değiştirdiği bildirildi. Marine Traffic verilerine göre, 2 Temmuz'da boğazdan geçen gemi sayısı bir önceki güne oranla %10 azalarak 38'e geriledi.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, İngiltere ile varılan mutabakat çerçevesinde, güney rotasını temizlemek amacıyla bir mayın temizleme deniz gücü gönderme planına onay verdiklerini duyurdu. İran Dışişleri Bakanlığı ise bu girişimi, haksız ve meşru olmayan bir müdahale olarak nitelendirerek reddetti. Bu süreçte petrol fiyatlarında dalgalanmalar yaşanırken, fiyatların varil başına 125 dolardan yaklaşık 75 dolara kadar gerilediği kaydedildi.
ABD ve İran arasında 17 Haziran'da imzalanan mutabakat metni, trafiğin blokaj öncesi seviyelere döndürülmesi ve 60 gün boyunca geçiş ücreti alınmaması maddelerini içeriyor. Ancak her iki tarafın da ateşkes sürecini askeri konumlarını güçlendirmek için kullandığı belirtiliyor. ABD güçlerinin Ürdün bölgesinde yoğunlaştığı, İran ordusu sözcüsünün ise mevcut durumu askeri kapasiteyi artırmak için bir fırsat olarak gördüklerini ifade ettiği aktarıldı.
