Birleşmiş Milletler'in (BM) Antalya'da 20 Kasım'da sona ermesi planlanan iklim konferansı COP31'de ülkeler nihai bir anlaşmaya varamadı. Delegeler, karar metni üzerinde uzlaşmak amacıyla müzakerelerine devam ediyor.
Konferansın genel kurulunda geç saatlere kadar süren görüşmelerin ardından COP31 Başkanı Murat Kurum, "Bitiş çizgisine yakınız ama daha oraya ulaşamadık" ifadelerini kullandı. İki haftalık müzakereler, özellikle fosil yakıtlardan çıkış ve iklim finansmanı gibi ana gündem maddelerinde kilitlenmiş durumda.
Konferans, küresel enerji sektöründe büyük aksamaların yaşandığı bir dönemde gerçekleşti. İran'ın Hürmüz Boğazı'nı kapatmasıyla enerji piyasalarında dalgalanmalar yaşanırken, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) bu durumun fosil yakıtlara olan talebi artırmadığını belirtti. Ajans, küresel enerji şokunun yenilenebilir enerjinin büyümesini hızlandırabileceğini öngörüyor.
IEA'nın 19 Kasım'da yayımlanan yıllık raporuna göre, yenilenebilir enerjinin büyümesi artık yalnızca iklim politikalarına değil, aynı zamanda maliyetlerin düşmesi, enerji güvenliği endişeleri ve artan elektrik talebi gibi faktörlere de bağlı. Ajans, yenilenebilir enerjinin küresel elektrik üretimindeki payının 2035'e kadar %45-50'ye ulaşacağını tahmin ediyor.
Yenilenebilir enerjideki bu büyüme eğilimi, COP31'in eş başkanları Türkiye ve Avustralya tarafından 19 Kasım'da yayımlanan ikinci karar taslağında da vurgulandı. Ancak, taslak metinden fosil yakıtlar konusunun tamamen çıkarılması ve karbon yakalama teknolojilerine yer verilmesi eleştirilere neden oldu. Avrupa Birliği, bu değişikliğin konferansı "bir fosil zirvesine" dönüştürme riski taşıdığını belirtti.
Fransa ve Panama'nın öncülüğünde aralarında Belçika, Fildişi Sahili, Finlandiya, Yunanistan, Guatemala ve İspanya'nın bulunduğu bazı ülkeler, daha güçlü iklim eylemi çağrısında bulundu. Panama Çevre Bakanı Juan Carlos Navarro, ülkesinin fosil yakıtlardan uzaklaşmaya yönelik net bir taahhüt ve iklim finansmanı gibi önceliklerini yansıtmayan bir nihai bildiriyi desteklemeyeceğini açıkladı.
Hafta başında yayımlanan ilk karar taslağında yer alan 120 milyar dolarlık iklim finansman hedefi de ikinci taslakta çıkarılan bölümler arasında yer aldı. Gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyumunu kolaylaştıracak finansmanın artırılması süreci taslakta bulunsa da, bu konuda yeni siyasi taahhütler sunulması talep ediliyor. COP31 başkanlığının 21 Kasım'da üçüncü bir taslak sunması bekleniyor. Tarafların düğümleri aşıp bir karara varıp varmayacağı ise ilerleyen süreçte netleşecek.