Çin, kendi ürettiği yolcu uçağı Comac C919'un ilk uluslararası uçuşunu Çarşamba günü gerçekleştirmesiyle ticari havacılık pazarına girmeyi hedefliyor. Uçak, Pekin'den kalkarak Moğolistan'ın başkenti Ulanbatur'a iki saatten biraz fazla sürecek bir yolculuk yapacak.
Boeing ve Airbus'ın küresel havacılıktaki hakimiyetine alternatif olarak sunulan C919'un, bu iki dev firmayla rekabet edebilmesi için nesiller süreceği belirtiliyor. Çin'in kamuya ait uçak üreticisi Comac tarafından imal edilen C919, Boeing 737 ile benzer boyutlara sahip.
C919, 2023'ten bu yana Çinli havayolları tarafından iç hatlarda kullanılıyordu. Ancak Çarşamba günkü Air China seferi, dar gövdeli jetin ticari bir uluslararası rotada ilk kez kullanılacağı anlamına geliyor. Uzmanlar, bu uçuşun bir halkla ilişkiler hamlesi olduğunu ve uçağın batı menşeli bileşenlerden oluştuğunu, ayrıca Boeing ve Airbus modellerine göre daha az verimli olduğunu belirtiyor.
Çin, uzun süredir kendi jetini üretme hayalini taşıyor. 2015'te tanıtılan C919 için dönemin Çin Sivil Havacılık İdaresi Başkanı Li Jiaxiang, "Büyük bir ulus kendi büyük ticari uçağına sahip olmalıdır" demişti. Ancak havacılık, çok sayıda ileri bilim ve mühendislik türünün entegrasyonunu ve yurt dışından tedarik edilen parçaları gerektirdiği için ilerleme yavaş oldu. 2020'de yapılan bir analize göre, C919'un tedarikçilerinin yarısından fazlası ABD'de bulunuyordu.
C919'un üretimi, hassas bileşenler, karmaşık elektro-mekanik kontrol sistemleri ve geniş bir küresel tedarik zincirini koordine etme becerisi gerektiriyor. Uzmanlar, büyük ticari yolcu jetleri üretmenin, elektrikli araçlardan çok daha zorlu bir süreç olduğunu vurguluyor. Geçen yıl Comac'ın C919 teslimat hedefinin oldukça altında kalarak müşterilerine yalnızca 15 adet teslimat yapabildiği bildirildi.
Comac, öncelikli olarak Çin iç hatlarına hizmet veriyor. Brunei merkezli GallopAir, 2023'te 30 adet C919 satın alma anlaşması imzalasa da havayolu henüz ticari olarak faaliyete başlamadı. C919, Avrupa veya Amerikan düzenleyicileri tarafından henüz onaylanmadı. ABD'nin, iki ülke arasındaki ticaret savaşları sırasında Comac'a yönelik bazı ürün ihracatını askıya aldığı belirtildi.
Çin, kendi ticari uçağını inşa edebilmeyi ulusal güvenlik önceliği olarak görüyor. Ancak uzmanlar, ticari başarıya ulaşmak için daha uzun bir yol olduğunu kabul ediyor. Comac'ın yabancı tedarikçilere olan bağımlılığının, yalnızca bileşen tedarikinin ötesine geçtiği ve uluslararası tedarikçilerin karmaşık bileşenleri ve yazılımları entegre etme konusunda rehberlik sağladığı belirtiliyor. C919'un, Boeing ve Airbus için ciddi bir rakip haline gelmesinin çok uzak bir ihtimal olduğu düşünülüyor.
