Biruni Üniversitesi bünyesinde yürütülen uluslararası bir araştırma, Alzheimer hastalığı ve hafif bilişsel bozukluğun günlük olayları anlamlandırma süreçleri üzerindeki etkilerini inceledi. Bilimsel dergi Cortex bünyesinde yayımlanan çalışma, günlük yaşam aktivitelerindeki sıralama hatalarının bilişsel süreçlerle ilişkisini ortaya koydu.
Araştırma kapsamında sağlıklı yaşlı bireyler, hafif bilişsel bozukluğu olan kişiler ve erken evre Alzheimer hastalarından oluşan toplam 54 katılımcı analiz edildi. Katılımcılara çeşitli günlük yaşam olaylarını içeren karışık görseller sunularak, bu görselleri doğru sıraya koymaları ve olay örgüsünü tanımlamaları istendi. Çalışmanın ikinci aşamasında ise bireylerin bir olayı kavramak için ihtiyaç duydukları bilgi miktarı ölçüldü.
Doç. Dr. Fenise Selin Karalı, beynin günlük rutinleri küçük adımlara ayırarak bir bütün oluşturduğunu ifade etti. Çay hazırlama, yemek yapma veya alışveriş gibi süreçlerin doğru sıralanması gerektiğini belirten Karalı, Alzheimer hastalarında sadece ayrıntıların değil, olayın bütünsel kurgusunun ve adımların sıralanmasının da bozulabileceğine dikkat çekti. Bu durumun günlük rutinlerde yeni ortaya çıkan sıra karışıklıklarıyla takip edilmesi gerektiği vurgulandı.
Dr. Öğr. Üyesi Samet Tosun ise testlerin tekrarlandığı süreçte dikkat çekici bulgulara ulaşıldığını belirtti. Katılımcıların olay isimlerini hatırlama konusunda ilerleme kaydetmesine rağmen, görselleri sıralama becerilerinde anlamlı bir gelişim gözlemlenmediği kaydedildi. Özellikle Alzheimer hastalarında görülen bu durumun, problemin sadece hafıza kaybından değil, beynin organizasyon ve düzenleme mekanizmasındaki aksaklıklardan kaynaklandığı değerlendirildi.
Yapılan çalışma, Türkçe konuşan bireyler üzerinde gerçekleştirilen ilk araştırmalardan biri olarak nitelendirildi. Elde edilen verilerin, gelecekte Alzheimer ve hafif bilişsel bozuklukların erken teşhisinde destekleyici bir araç olarak kullanılabilecek yeni değerlendirme yöntemlerinin geliştirilmesine katkı sağlaması bekleniyor.
