Bilim insanları, zaman ölçümünde devrim yaratacak bir teknoloji olan ilk işlevsel nükleer saatleri başarıyla geliştirdi. Yapılan çalışmalar sonucunda, zamanın ölçümü için atomun elektronları yerine doğrudan atom çekirdeğindeki enerji değişimleri kullanılmaya başlandı.
Nature dergisinde yayımlanan bilgilere göre, biri Avrupa'da diğeri Çin'de bulunan iki bağımsız araştırma ekibi, bu teknolojiyi hayata geçirdi. Mevcut atom saatleri elektronların enerji seviyeleri arasındaki geçişlere dayanırken, yeni nesil nükleer saatlerde proton ve nötronların enerji durumlarındaki değişimlerden yararlanılıyor. Yaklaşık 20 yıldır teorik bir kavram olarak incelenen bu teknoloji, artık işlevsel bir hassas ölçüm aracına dönüştürüldü.
Geliştirilen sistemlerde toryum-229 elementinin çekirdek yapısı temel alındı. Çekirdekteki enerji seviyeleri arasındaki geçişler, morötesi lazer ışığı kullanılarak tetiklendi ve çekirdeğin doğal titreşim frekansı zaman ölçümü için kullanıldı. Deneyler sonucunda, bu saatlerin bir günlük çalışma süresinde yaklaşık 3 milyon yılda 1 saniyelik bir sapma payına sahip olduğu saptandı.
Nükleer saatlerin, atom çekirdeklerinin dış çevresel faktörlerden elektronlara oranla çok daha az etkilendiği belirtildi. Bu durum, cihazların mevcut atom saatlerine kıyasla daha dayanıklı ve taşınabilir olabileceğine işaret ediyor. Söz konusu teknolojik ilerlemenin; GPS, uydu sistemleri, internet altyapısı ve finansal veri aktarımı gibi yüksek hassasiyet gerektiren alanlarda kritik rol oynaması bekleniyor.