ABD'nin, Rus doğal gazının Ukrayna üzerinden Avrupa'ya yeniden sevk edilmesini desteklediği öne sürüldü. ABD'li, Avrupalı ve Ukraynalı yetkililere dayandırılan haberde, bu girişimin kış öncesinde enerji alanında bir ateşkes sağlanmasına yönelik görüşmelerin bir parçası olduğu belirtildi.
Öneri kapsamında, gazın ABD merkezli bir aracı şirket üzerinden satılması seçeneğinin de gündeme getirildiği ifade edildi. Ancak, sevkiyatın yeniden başlamasına ilişkin kesinleşmiş bir anlaşmanın bulunmadığı kaydedildi.
Rusya ile Ukrayna arasındaki doğal gaz transit anlaşması 31 Aralık 2024'te sona ermiş ve bu güzergâhtaki sevkiyat 2025'in başında durmuştu. Gündeme gelen öneri, söz konusu hattın Avrupa'ya gaz taşımak için yeniden kullanılmasını amaçlıyor. Avrupa Komisyonu, transit akışının sona ermesinden önce yaptığı değerlendirmede, Ukrayna üzerinden taşınan yıllık yaklaşık 14 milyar metreküplük gazın alternatif kaynaklarla karşılanabileceğini bildirmişti.
Washington'a atfedilen önerinin önündeki başlıca engellerden biri, Avrupa Birliği'nin Rus gazı ithalatını aşamalı olarak sona erdiren düzenlemesi olarak görülüyor. Kısa vadeli sözleşmeler kapsamındaki Rus LNG'si için yasak 25 Nisan 2026'da, boru hattı gazı için ise 17 Haziran 2026'da yürürlüğe girdi. AB'de Rus gazına yönelik yasak takvimi işlemeye devam ediyor.
AB düzenlemesi, doğal gazın hangi ülkede üretildiğinin izlenmesini ve ithalat işlemlerinin önceden yetkilendirilmesini gerektiriyor. İthalatçıların, gazın geçiş süresi tanınan mevcut bir sözleşme kapsamında alındığını veya Rusya'da üretilmediğini belgelemesi gerekiyor. Bu çerçevede, ABD'li bir şirketin satışa aracılık etmesi tek başına Rus gazına yönelik kısıtlamaları kaldırmıyor. Olası bir sevkiyatın yeniden başlaması, ticari anlaşmaların yanı sıra mevcut ithalat kuralları ve taraflar arasındaki siyasi uzlaşma açısından da değerlendirme gerektiriyor.
