ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, İran ile yürütülen nükleer müzakerelerde önemli bir aşama kaydedildiğini bildirdi. Vance, İran'ın anlaşma çerçevesinde zenginleştirilmiş uranyum stoklarını imha etmeyi kabul ettiğini belirtti.
Fox News'e konuşan Vance, anlaşmanın temel amacının İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurguladı. İran'ın yükümlülüklerini yerine getirmesi halinde ekonomik avantajlardan yararlanabileceğini, aksi durumda bu imkanların sağlanmayacağını ifade etti.
Vance, İran'ın mevcut stokları imha etmenin yanı sıra uranyum zenginleştirme faaliyetlerini de durdurması gerektiğini kaydetti. ABD yönetimi, Tahran'ın bu konudaki somut adımlarını anlaşmanın temel şartlarından biri olarak görüyor.
Anlaşma kapsamında İran'ın nükleer faaliyetlerinin uluslararası denetime açılması öngörülüyor. Sürecin, uluslararası müfettişlerin gözetiminde yürütülmesi ve İran'ın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin düzenli olarak denetlenmesi planlanıyor.
ABD yönetimi, İran'ın anlaşma şartlarını yerine getirmesi halinde yaptırımların kademeli olarak hafifletilebileceği mesajını verdi. Washington, ekonomik avantajların İran'ın taahhütlerini eksiksiz yerine getirmesine bağlı olacağını vurguluyor.
Dış basında yer alan bilgilere göre ABD ile İran arasında üzerinde çalışılan mutabakat, yalnızca zenginleştirilmiş uranyum stoklarının imhasını değil, İran'ın nükleer programında kapsamlı değişiklikleri de içeriyor. Anlaşma kapsamında yüksek düzeyde uranyum zenginleştirme faaliyetlerinin durdurulması, uluslararası denetçilerin ülkeye dönmesi ve nükleer tesislerin sıkı denetime açılması bekleniyor.
ABD basınında, İran'ın anlaşma şartlarını eksiksiz yerine getirmesi halinde yaptırımların hafifletilmesi ve ülkeye uluslararası yatırımların önünün açılmasının gündemde olduğu belirtiliyor. Anlaşmanın tam olarak uygulanması durumunda İran'ın yüz milyarlarca dolarlık yatırım çekebileceği değerlendiriliyor. Dondurulmuş bazı İran varlıklarının serbest bırakılması da seçenekler arasında yer alıyor.
JD Vance'in açıklamalarına göre Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) müfettişleri yeniden İran'a dönerek nükleer faaliyetleri yerinde denetleyecek. Washington yönetimi, İran'ın yükümlülüklerini yerine getirdiğinin doğrulanmasını anlaşmanın en kritik şartlarından biri olarak görüyor.
Uranyum stoklarının akıbeti, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin en tartışmalı başlıklarından biri olarak öne çıktı. ABD yönetimi uzun süredir İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının tamamen ortadan kaldırılmasını isterken, Tahran yönetimi bu konuda çeşitli çekinceler dile getiriyordu. Son açıklamalar, tarafların bu konuda önemli ölçüde uzlaşmaya yaklaştığını gösteriyor.
Anlaşmanın bir diğer önemli ayağını Hürmüz Boğazı'ndaki seyrüsefer güvenliği oluşturuyor. Taslak metinde bölgedeki ticaret yollarının açık tutulması ve enerji sevkiyatının kesintisiz devam etmesine yönelik maddelerin yer aldığı belirtiliyor. Bu beklenti, petrol fiyatlarında da düşüşe yol açtı.
