Amerika Birleşik Devletleri ile İran arasında yürütülen diplomatik süreçte kritik bir aşama kaydedildi. ABD Başkanı Donald Trump ve İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan tarafından imzalanan 14 maddelik mutabakat zaptının detayları kamuoyuna açıklandı. Bu anlaşma, Orta Doğu'daki jeopolitik dengeleri ve küresel enerji koridorlarını etkileyecek bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor.
Hürmüz Boğazı ve Deniz Ticaretinde Yeni Dönem
Mutabakat kapsamında, küresel petrol ticaretinin merkezinde yer alan Hürmüz Boğazı için üç özel madde yürürlüğe konulacak. Deniz ablukasının sonlandırılmasıyla birlikte, gemi trafiğinin 30 gün içerisinde tam kapasiteyle başlatılması hedefleniyor. Bölgedeki deniz güvenliğinin tesisi amacıyla, sulara yerleştirilen tüm mayınların temizlenmesi görevi İran tarafından üstlenilecek.
Askeri Operasyonların Durdurulması ve Güvenlik Taahhüdü
Bölgesel istikrarın sağlanması amacıyla, Lübnan dahil olmak üzere tüm çatışma bölgelerindeki askeri operasyonların kalıcı olarak sonlandırılması kararlaştırıldı. İki ülke, birbirlerinin egemenlik haklarına ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeyi taahhüt etti. Buna karşılık olarak ABD yönetimi, bölgeye yeni askeri sevkiyat yapmayacağını beyan etti. Tarafların, mevcut ateşkesin ardından 60 gün içinde kalıcı barış anlaşmasına varması bekleniyor.
Ekonomik Destek ve Yaptırımların Kaldırılması
Anlaşmanın ekonomik boyutunda, İran ekonomisini desteklemek amacıyla ABD ve Körfez ülkeleri tarafından en az 300 milyar dolarlık bir fon sağlanması öngörülüyor. İran'a yönelik ekonomik yaptırımların kaldırılması ve dondurulmuş finansal varlıkların serbest bırakılması planlanıyor. Tahran yönetiminin nükleer silah üretmeyeceğine dair verdiği garantinin ardından, sürecin Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi (BMGK) tarafından resmen onaylanması bekleniyor.
