Birleşmiş Milletler (BM) Genel Kurulu tarafından 2008 yılında alınan kararla okyanusların karşı karşıya kaldığı zorluklara dikkat çekmek amacıyla 8 Haziran, 'Dünya Okyanus Günü' olarak kabul edilmiştir. Bu yılki günün teması, 'Yeniden hayal et: Bildiğimiz dünyanın ötesinde, okyanuslarımızla yeni bir ilişki' olarak belirlenmiştir.
BM verilerine göre, yeryüzündeki canlılar için yaşam kaynağı olan okyanuslar, gezegenin %70'inden fazlasını kaplamaktadır. Okyanuslar, dünyadaki oksijenin en az %50'sini üretmekte ve beşeri faaliyetlerden kaynaklanan karbondioksitin yaklaşık %30'unu emerek küresel ısınmanın etkilerini hafifletmektedir. Dünya Deniz Türleri Kayıt Sistemi'ne göre, okyanuslarda 250 binden fazla deniz türü kayıt altına alınmıştır.
İnsanlık için hayati öneme sahip olan okyanuslar, dünya genelinde 3 milyardan fazla insanın hayvansal protein ihtiyacının en az %20'sini karşılamaktadır. Balıkçılık ve su ürünleri sektörü, özellikle Afrika ve Asya'da temel gıda kaynakları arasında yer almakta ve 60 milyondan fazla kişiye doğrudan istihdam sağlamaktadır. Denizcilik ve okyanus ekonomisinin büyümesiyle birlikte, 2030'a kadar bu alanda 40 milyon yeni iş fırsatı yaratılması öngörülmektedir.
Doğal Hayatı Koruma Vakfı'nın (WWF) 'Yaşayan Gezegen 2024' raporuna göre, 1970-2020 döneminde deniz popülasyonunda %56'lık bir azalma kaydedilmiştir. Küresel ısınma, aşırı avlanma, endüstriyel atıklar ve hava kirliliği bu azalmanın başlıca nedenleri olarak gösterilmektedir. Henüz yaklaşık %20'si keşfedilmiş olan okyanuslara her yıl 8 milyon ton plastik atık karışmakta ve bu durum 2 binden fazla yabani türe zarar vermektedir.
Okyanusların korunması konusunda son 2 yılda önemli adımlar atılmış, yaklaşık 5 milyon kilometrekarelik deniz alanı koruma altına alınarak Avrupa Birliği'nin yüz ölçümünden daha geniş bir bölge güvence altına alınmıştır. Ancak, insan faaliyetleri sonucu açığa çıkan sera gazlarının yarattığı ısının yaklaşık %90'ını emen okyanuslar, küresel ısınmanın etkilerini giderek daha belirgin şekilde yansıtmaktadır. 'Advances in Atmospheric Sciences' dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, 2025 yılında okyanuslarda depolanan ısı miktarı, modern ölçümlerin başladığı günden bu yana kaydedilen en yüksek seviyeye ulaşmıştır. Araştırma, okyanusların yüzeyden 2 kilometre derinliğe kadar olan kısmında biriken ısının, 2025'te bir önceki yıla göre rekor seviyeye ulaştığını ortaya koymuştur. Bu miktarın, 2023'te dünyanın tükettiği toplam enerjinin yaklaşık 37 katına tekabül ettiği belirtilirken, en hızlı ısınan alanlar arasında Güney Atlantik, Kuzey Pasifik ve Güney Okyanusu'nun yer aldığı vurgulanmıştır.
